حسن بيگلرى

260

سر البيان في علم القرآن ( فارسى )

را « عشر » و نشانهء يك حزب را « ربع » نويسند . در مورد ابتداى آيه چنانچه اختلاف ميان قراء باشد علامت غير بصرى « لب » و نشانهء بصرى « تب » است يعنى اگر قاريان غير بصرى يك آيه را دو آيه دانند كلمهء « لب » و چنانچه قراء بصرى يك آيه را دو آيه دانند كلمهء « تب » در بالاى آخرين كلمه‌ايكه آن را انتهاى آيهء قبلى دانند گذارده مىشود . مانند آيهء سوم سورهء توبه كه عموم قراء آن را يك آيه دانند و قراء بصره تا أَنَّ اللَّهَ بَرِيءٌ مِنَ الْمُشْرِكِينَ وَ رَسُولُهُ تب ط را آيهء سوم و ما بعدش را آيهء چهارم دانسته‌اند مك - علامت مكى است در موردى كه با مدنى و شامى و كوفى در آيه اختلاف داشته باشند مانند آخرين آيهء سورهء حج كه تمام قراء آن را يك آيه دانند و قراء مكه تا كلمهء « الْمُسْلِمِينَ مك » را يك آيه و بقيه را آيهء ديگر دانسته‌اند . مد - نشانهء مدنى است در محلى كه با مكى و شامى و كوفى در آيه اختلاف داشته باشند . كو - علامت كوفى است در موضعى كه با شامى و مكى و مدنى در آيه اختلاف داشته باشند مانند آيهء 25 سورهء نوح كه جملهء قراء آن را يك آيه دانند و قراء كوفه تا « فَأُدْخِلُوا ناراً كو » را يك آيه و بقيه را آيهء بعدى شمرده‌اند . شا - نشانهء شامى است در جائى كه با مكى و مدنى و كوفى در آيه اختلاف داشته باشند مانند آيهء 39 سورهء توبه كه تمام قراء آن را يك آيه دانند و قراء شام تا « عَذاباً أَلِيماً شا » را يك آيه و بقيه را آيهء ديگر دانسته‌اند . ناگفته نماند كه شمارهء آيات اهل كوفه اصحّ اعداد است زيرا مستند بمولاى متقيان على بن ابيطالب عليه السّلام مىباشد و شمارهء آيات اهل مكه منسوب به مجاهدين جبير و اسمعيل مكى است و عدد آيات اهل مدينه منسوب بابو جعفر يزيد بن قعقاع و اسمعيل بن جعفر است و شمارهء آيات اهل بصره منسوب به عاصم بن ابى الصّياح جحدرى و ايّوب بن متوكّل مىباشد و عدد آيات اهل شام منسوب به ابن عامر دمشقى